Blog

ChatGPT kan iets wat bijna niemand kan: complotdenkers tot inkeer brengen

Commentaar Vrouwenpartij: vanaf dag 1 was de Vrouwenpartij bijzonder enthousiast over de nieuwe maatschappelijke mogelijkheden die AI ons aanbood. Ongeveer alles kan een positieve verandering of transformatie ondergaan door het inzetten van AI (kunstmatige intelligentie). In termen van snelheid, in termen van tijd, in termen van gemak, in termen van vereenvoudiging, in termen van effectiviteit, in termen van verschuiving van macht naar het individu, in termen van geld en enorme besparingen, in termen van ongekende ontdekkingen en uitvindingen en in termen van waarheid en de ontmaskering van leugens.

Hoe lang kan de leugen nog effectief bestaan
Dan komen we weer bij onze al eerder gestelde vraag: hoe lang kan elke leugen nog verborgen blijven? AI lijkt het wondermiddel dat de leugen kan ontmaskeren.
Uit het artikel blijkt dat de leugen, hier in de vorm van complottheorieën, ontmaskerd kan worden door informatie bewijs. Onwaarheden kunnen met het gebruik van AI eenvoudig worden weerlegd. Met wijdverspreid gebruik wordt de leugen onaantrekkelijk gemaakt, want we willen allemaal altijd gelijk hebben.

AI weet alles?
Vroeger werd kinderen verteld dat God alles weet. En het was geschreven dat wij geschapen waren naar zijn evenbeeld. Kunnen we daarom zeggen dat zijn evenbeeld in de vorm van ‘alles weten’ een stuk dichterbij aan het komen is? Dat is zeker zo als AI ons uit de leugen bevrijdt en de waarden Eenheid, Harmonie en Samenwerking een boost kan geven.

Lees hier het artikel: Chat GPT kan iets wat bijna niemand kan: complotdenkers tot inkeer brengen
Bron: scientias.nl
Jeanette Kras
13 september 2024

ChatGPT kan iets wat bijna niemand kan: complotdenkers tot inkeer brengen

Je kunt nog zo praten als Brugman, maar een wappie overtuigen van hoe het echt zit? Het lukt je waarschijnlijk niet. Maar dat is buiten ChatGPT gerekend. Die kan het namelijk wel.

In de coronavaccins zit een chip, de wereld wordt geleid door reptielen en de maanlanding is in scène gezet. Oh, en Elvis is niet dood, hij leeft. Mensen geloven de gekste complottheorieën en zijn daar niet van af te brengen. Maar volgens MIT-professor David Rand en hoogleraar psychologie Thomas Costello van de American University lukt dat de LLM’s (Large Language Models) wel. Grote taalmodellen als ChatGPT slaagden erin om het geloof in complottheorieën bij mensen te verminderen en die afname hield zeker twee maanden aan. De studie werpt daarmee nieuw licht op de psychologische mechanismen achter het fenomeen en biedt mogelijk nieuwe hulpmiddelen om de verspreiding van complottheorieën te bestrijden.

Down the rabbithole
Complottheorieën zijn zo oud als de mensheid. De overtuiging dat bepaalde gebeurtenissen het gevolg zijn van geheime complotten door machtige personen of organisaties is zorgwekkend en hardnekkig. Psychologen stellen dat dit soort ideeën diepgewortelde psychologische behoeftes vervullen, waardoor mensen ongevoelig zijn voor feiten en logica. En als iemand eenmaal in de rabbithole duikt, zou het haast onmogelijk zijn hem er weer uit te krijgen.
Maar dat was voor de onderzoekers geen afdoende conclusie. “We vroegen ons af of het mogelijk was dat mensen simpelweg nog niet waren blootgesteld aan overtuigend bewijs dat hun theorieën weerlegt”, legt Rand uit. “Complottheorieën komen in vele vormen voor en de details van de theorie en de argumenten die hem ondersteunen verschillen van persoon tot persoon. Dus als je probeert de theorie te weerleggen, maar niet bekend bent met de specifieke argumenten van een bepaald persoon, zal je dat niet lukken.”
Effectief complottheorieën ontkrachten vereist dus twee dingen: gepersonaliseerde argumenten en toegang tot enorme hoeveelheden informatie. En laten beide nu in overvloede beschikbaar zijn via generatieve AI, zoals ChatGPT.

ChatGPT-4 Turbo
Om hun theorie te testen, maakten de onderzoekers gebruik van de kracht van GPT-4 Turbo, het meest geavanceerde grote taalmodel van OpenAI. Ze voerden de AI de argumenten en overtuigingen van meer dan 2000 complotdenkers om gepersonaliseerde, op bewijs gebaseerde dialogen tot stand te brengen.
De studie maakte gebruik van een unieke methodologie waardoor het leek alsof er een diepe betrokkenheid was bij de individuele overtuigingen van de deelnemers. Hen werd eerst gevraagd om een complottheorie die ze geloofden in hun eigen woorden te beschrijven, samen met het bewijs dat hun overtuiging ondersteunde.

Van hun geloof gevallen
Vervolgens gebruikte GPT-4 Turbo deze informatie om een gepersonaliseerde samenvatting van de complottheorie van de deelnemer te genereren en een dialoog te starten. De AI had als taak om gebruikers te overtuigen dat hun overtuigingen onjuist waren, waarbij de strategie werd aangepast op basis van de unieke argumenten en bewijzen van elke deelnemer. Deze gesprekken, die gemiddeld 8,4 minuten duurden, stelden de AI in staat om direct in te gaan op de complottheorie en het specifieke bewijs te weerleggen waar elke proefpersoon mee kwam.
De resultaten waren indrukwekkend: gemiddeld verminderden de AI-gesprekken het geloof van de deelnemers in hun gekozen complottheorie met ongeveer 20 procent, en ongeveer een kwart van de deelnemers verwierp de complottheorie na het gesprek helemaal. Twee maanden na het gesprek bleken ze bovendien nog steeds van hun geloof gevallen.

Complotdenkers ontvolgen

De effectiviteit van de AI-dialoog bleef ook niet beperkt tot specifieke soorten complottheorieën: van fraude bij de Amerikaanse verkiezingen tot complotten rond het coronavirus, ChatGPT wist ze allemaal onderuit te halen.
Iets minder succesvol was de chatbot bij mensen voor wie de complottheorieën heel belangrijk waren en die aangaven dat een theorie centraal stond in hun wereldbeeld, maar ook op hen had de AI nog steeds een positieve invloed.
De deelnemers vielen bovendien niet alleen van hun geloof, ze handelden er ook naar. Zo gingen ze vaker complotdenkers ontvolgen op social media en voerden ze zelf ook meer gesprekken om de wappie-theorieën te ontkrachten.

Een waarschuwing

De onderzoekers waarschuwen wel: als je AI kunt inzetten om complottheorieën te ontkrachten, kun je het net zo goed gebruiken om mensen er in te laten geloven. Ook hierbij geldt: AI kan geweldige voordelen opleveren, mits het verantwoord en door de juiste personen wordt gebruikt.

Handig voor zoekmachines
Niettemin is het potentieel enorm. Zo kan AI worden geïntegreerd in zoekmachines om gebruikers die zoeken naar complotgerelateerde termen wel de juiste informatie te bieden.
“Dit onderzoek toont aan dat bewijs veel belangrijker is dan we dachten, zolang het daadwerkelijk verband houdt met de overtuigingen van mensen”, vertelt een van de onderzoekers. “Dit heeft implicaties die verder reiken dan alleen complottheorieën: alle overtuigingen die zijn gebaseerd op slecht bewijs kunnen in theorie op deze manier worden aangepakt.”
Het mooie van de huidige studie is dat een veelgehoord vooroordeel onderuit wordt gehaald, namelijk dat complotdenkers niet openstaan voor logische argumenten. Als je met gepersonaliseerd tegenbewijs komt, zoals ChatGPT dat kan, lukt het wel degelijk om mensen te overtuigen van de waarheid.

“Voordat we toegang hadden tot AI, was complotonderzoek grotendeels gebaseerd op observatie en correlatie, wat leidde tot theorieën over complotten die psychologische behoeften vervullen”, besluit Costello. “Onze verklaring is veel eenvoudiger: vaak hadden mensen gewoon niet de juiste informatie.”

Makkelijk op de hoogte blijven?

Ontvang nieuwe blogs direct via mail.

Laatste vrouwenberichten uit de media

Rheinmetall stapt in droneboten
10 maart 2026

Internationale Vrouwendag – Vrouwen ideeën
8 maart 2026

Energietransitie afremmen is het domste wat de EU nu kan doen
6 maart 2026

Tegenstellingen overstijgen
3 maart 2026

‘Sneaky’ belastingverhoging raakt lage en middeninkomens het hardst, rijken worden gespaard | de Volkskrant
26 februari 2026

AP-voorzitter over gevaren AI: ‘Ik durf de vergelijking met wapens wel aan’
10 februari 2026

Canadian Prime Minister, Mark Carney‘s speech at Davos
28 januari 2026

Als niet alleen Europa, maar de hele wereld vergrijst
27 december 2025

Bank of England verplicht banken en verzekeraars klimaatschade in hun berekeningen en vooruitzichten mee te nemen
27 december 2025

Kernenergie nodig? Geef ons maar kernfusie
10 december 2025

Bezuinigingen op de omroep slopen het hart van onze cultuur
7 december 2025

Heisenberg in ons leven?
1 december 2025

Deze vrouwen blijven liever alleen: ‘Ik zie het nut van een relatie niet meer’
18 november 2025

Keerpunt in onze geschiedenis?
5 november 2025

Lancet-Rapport: miljoenen doden door slechte luchtkwaliteit, hittegolven en andere gevolgen van CO2-uitstoot | de Volkskrant
29 oktober 2025

Verkiezingen en de vrouw
26 oktober 2025

De Pesticiden Kieswijzer
17 oktober 2025

14-Year-old Wins ‘America’s Top Young Scientist’ for Inventing Pesticide Detector For Fruits and Vegetables – Collective Evolution
16 augustus 2025

Rekenkamer-president Duisenberg: terugsnoeien regeljungle moet een groot verkiezingsthema worden
13 augustus 2025

Plastic’s Impact on Health Costs $1.5 Trillion Every Year, Report Warns : Science Alert
9 augustus 2025