Commentaar Vrouwenpartij: Complexiteit in bestuur is altijd een stuk duurder en kostbaarder dan de eenvoud van weinig regels en regelingen.
Niemand kan het overzicht houden over 200 fiscale regelingen en bevroeden wat het effect is op het geheel en op elkaar.
Dit blijkt uit het rapport dat ons vertelt dat slechts 125 fiscale regelingen van de 200 bestaande fiscale regelingen goed in beeld zijn bij Financiën.
Na evaluatie bleek dat €35 miljard van de €85 miljard geschrapt kan worden omdat deze ondoelmatig blijkt te zijn. Die €35 miljard besparing kan vervolgens wel gebruikt worden voor een doelmatige inzet (die wel geld oplevert).
De belofte van de laatste 30 jaar: minder regels en minder ambtenaren
Elk kabinet belooft regels te schrappen en mede hierdoor het aantal ambtenaren te verminderen. Geen kabinet is het de laatste 30 jaar gelukt om de beloftes in te lossen.
Nu een zwaard van Damocles boven onze samenleving hangt ter grootte van jaarlijks 20 miljard euro voor Defensie, wordt het noodzakelijk om de ondoelmatige financiële regelingen te stoppen om die 20 miljard op een eenvoudige wijze te verkrijgen.
Niet een miljard bezuinigen op onderwijs, een miljard op de zorg en vele miljarden belastingverhogingen bedenken (die ons allemaal gaan treffen en ons ongelukkig gaan maken) om 20 miljard bij elkaar te sprokkelen. Simpelweg ondoenlijk en het zal niet verder komen dan de gebruikelijke beloftes en wishful thinking.
En is de 10 miljard fraude in de zorg een optie?
Door gebrek aan controle en wettelijke toegangsregels is de geschatte fraude 10 miljard. De helft die voor defensie nodig is.
Tot voor kort kon iedereen een incassobureau starten. Door het ontbreken van controle konden incassobureaus ver over de schreef gaan in hun methoden van dwang. Door een nieuwe wet moet een incassobureau zich registeren en voldoen aan nieuwe wettelijke regels. Zo niet dan kan een berisping, een boete of het intrekken van de vergunning volgen. Zonder vergunning kan het incassobureau zich niet meer tot de rechtbank wenden.
Is hetzelfde niet noodzakelijk bij de wildgroei van zorgbureau’s? Registratie is nu niet nodig en controle ontduiken is een fluitje van een cent. De rekening voor de maatschappij: 10 miljard.
De oplossing?
Naast de genoemde oplossingen, is doeltreffendheid het hoofdcriterium waarop alle fiscale regelingen getest dienen te worden. Nieuwe regelingen horen te voldoen aan een hoge zo niet uitmuntende doeltreffendheid. Bij bestaande regelingen een lage doeltreffendheid aanpassen tot hoge doeltreffendheid of in zijn geheel stopzetten.
Volg bij deze in alles het adagium van de Vrouwenpartij: ‘Kan niet’ bestaat niet; ‘Ja maar’ alleen toegestaan bij verbeteringen.
Lees hier het artikel: Ambtenaren Financiën: schrap €35 mrd aan ondoelmatige belastingvoordelen
Bron: fd.nl
Martine Wolzak
30 juni 2025
Ambtenaren Financiën: schrap €35 mrd aan ondoelmatige belastingvoordelen
In het kort
Ondoelmatige belastingvoordelen schrappen levert de schatkist volgens ambtenaren tot €35 mrd op.
Daar zitten veel heilige huisjes tussen, zoals de hypotheekrenteaftrek en het lage btw-tarief.
De opbrengst kan terug naar burgers en bedrijven in de vorm van subsidie of lastenverlichting.
Schrappen in ondoelmatige belastingvoordelen kan tot €35 mrd opleveren. Dat staat in een ambtelijk rapport van het ministerie van Financiën over de aanpak van fiscale regelingen. Daar zitten regelingen bij die voor veel politieke partijen heilige huisjes zijn, zoals de hypotheekrenteaftrek, het lage btw-tarief en het lagere tarief in de wegenbelasting voor bestelauto’s.
Het Nederlandse belastingstelsel telt tegen de tweehonderd fiscale regelingen, waardoor mensen of bedrijven dit jaar ten minste €167 mrd aan belastingvoordelen ontvangen op een totale belastingopbrengst van €425 mrd. Van de 125 fiscale regelingen die Financiën goed in beeld heeft, zijn er de afgelopen jaren 53 negatief geëvalueerd, goed voor €85 mrd. Dat betekent dat ze niet doeltreffend zijn, omdat het beoogde doel niet wordt bereikt, of niet doelmatig, omdat ze te veel kosten. Als daarin wordt geschrapt, levert dat volgens de ideeën in het rapport maximaal €35 mrd op.
Het demissionaire kabinet heeft het rapport maandag naar de Tweede Kamer gestuurd. Zelf zal het er niets meer mee doen. Politieke partijen kunnen de opties wel meenemen bij het opstellen van hun verkiezingsprogramma’s deze zomer. Demissionair staatssecretaris Tjebbe van Oostenbruggen van Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane (NSC) hoopt dat partijen niet alleen kijken naar waar er extra geld binnengehaald kan worden, maar vooral ook hoe het beter besteed kan worden.
Het zou volgens hem jammer zijn als het rapport alleen als ‘boodschappenlijstje’ dient om financiële dekking te zoeken voor eigen politieke wensen. ‘Hier zie je tientallen miljarden aan geld, waarvan we aan kunnen tonen vanuit verschillende evaluaties dat het ondoelmatig besteed wordt. Moet je je eens voorstellen wat er gebeurt als we dat doelmatig gaan besteden: dat creëert een multipliereffect’, zegt Van Oostenbruggen. Hij wijst op de oproep in het rapport van oud-ECB-topman Mario Draghi aan Europese landen om meer te gaan investeren. ‘Als we dat geld hadden, zouden we dat wel doen.’
Duur en bewerkelijk
Neem het verlaagde btw-tarief van 9%: volgens eerdere evaluaties een dure en voor de Belastingdienst en ondernemers een bewerkelijke manier om lage inkomens te helpen. Om de boodschappen van iemand die bij de 10% minst kapitaalkrachtige huishoudens hoort €1 goedkoper te maken, loopt de schatkist €20 aan btw-inkomsten mis. Een optie is bij alle producten het tarief te verhogen naar de standaard van 21%. De €16 mrd die dat oplevert kan naar lastenverlichting.
Ook in de belastingvoordelen voor ondernemers kan worden gesnoeid. Het rapport neemt de zelfstandigenaftrek, de startersaftrek, het lage vpb-tarief, de mkb-winstvrijstelling en het verlaagde tarief in de motorrijtuigenbelasting voor bestelauto’s op de korrel. Samen goed voor €8 mrd. Alternatieven zijn verlaging van het algemene tarief in de vpb (vennootschapsbelasting), lagere werkgeverspremies, een lagere inkomstenbelasting en gerichte subsidies om bijvoorbeeld innovatie te stimuleren.
De ambtenaren laten in het rapport ook de eigen woning niet ongemoeid. De coalitie van PVV, VVD, NSC en BBB had in haar hoofdlijnenakkoord nog afgesproken dat er ‘niet wordt getornd aan de hypotheekrenteaftrek’, ook het eigenwoningforfait zou ongewijzigd blijven. Er is er echter reden om de volgende kabinetsperiode wel in te grijpen.
Al in 2031 lopen de eerste hypotheken af waarvoor gold dat de rente maximaal dertig jaar aftrekbaar is. Die termijn is voor de Belastingdienst niet te controleren. Voorstel: bouw de hypotheekrenteaftrek af en laat het maximum van dertig jaar voor de aftrek los. De opbrengst van €9 mrd kan dienen om de inkomstenbelasting voor werkenden te verlagen.
Losse regelingen
Daarnaast is er nog zo’n €10 mrd aan losse regelingen die versoberd of afgeschaft kunnen worden. Daar zit de giftenaftrek bij, die het kabinet-Schoof wilde uitkleden, maar onder druk van de christelijke partijen in de Tweede Kamer moest het dat grotendeels terugdraaien. En ook de landbouwvrijstelling, waar de BBB zeer aan hecht. En verder de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR), waar familiebedrijven bij elke poging tot aanpassing fel verzet tegen voeren, met succes.
En zo loopt bijna iedere poging om fiscale regelingen aan te passen, af te bouwen of af te schaffen tegen verzet van burgers en bedrijven aan. Toch denkt Van Oostenbruggen dat de ambtelijke voorstellen niet bij voorbaat kansloos zijn. ‘Als je de budgettaire opbrengsten zou inzetten voor een gericht subsidie-instrument om die sector te helpen, wat veel doelmatiger en veel effectiever is, kan ik me zo voorstellen dat je daar met die sector best over kunt praten.’
