Als niet alleen Europa, maar de hele wereld vergrijst
Commentaar Vrouwenpartij: vooruitkijken, vooruitkijken, vooruitkijken… is de boodschap uit onze toekomst.
De rechts-radicale partijen hebben ons land stopgezet met ondermeer hun angstboodschap over asiel en migratie. Een probleem dat alleen bestaat in onze onderbuik.
Toenemende vergrijzing, een verslechterd klimaat en een vergiftigde natuur zijn alleen aanwezig als nepnieuws en linkse hobbies? En Oekraïne is ver weg?
Vooruitgang komt uit de koker van de Linkse partijen die de hardwerkende Nederlander verloochenen met hun valse en foute intellectuele argumenten?
De impact van vergrijzing
Hoe snel gaan we de gevolgen van vergrijzing in ons dagelijks leven merken, is een belangrijke vraag. Vergrijzing betekent groeiende zorg, in arbeid maar ook in kosten. Wie moet dat gaan doen en wie moet dat betalen? Hoeveel mensen en hoeveel miljarden zijn elk volgend jaar extra nodig? *
Zal AI onze reddende engel kunnen worden? Robots de kundige helpers in de zorg? Of mensen uit India, Indonesië en Bangladesh?
Vraag het aan AI
Wij als Vrouwenpartij zouden op basis van wat wij weten aan AI vragen om een totaal en gedetailleerde beeld van de toekomst te schetsen met betrekking tot benodigde zorg en de groeiende kosten, zodat wij niet in onwetendheid blijven over wat ons allemaal te wachten staat.
AI komt vervolgens met scenario’s en modellen die op elk punt aangepast en verbeterd kunnen worden. Vergeet niet dat AI toegang heeft tot alle informatie (op de wereld) die nu in complexe vorm verspreid ligt over verschillende ministeries, en daardoor een veel betere analyse kan maken van alle knelpunten en onzekerheden.
Voorbeeld: Neem de Buurtzorg Jos de Blok heeft zijn idee van buurtzorg ontwikkeld maar ook heel succesvol in praktijk gebracht. In vele landen is zijn vorm van buurtzorg overgenomen en uitgevoerd. In Nederland wordt hij echter op allerlei manieren tegengewerkt, ook al bespaart hij met zijn vorm van buurtzorg een miljard en heeft hij 35% minder mensen nodig. Geen goede reden om zijn succes te traineren, lijkt ons.
Voorbeeld: Zorgfraude De geschatte zorgfraude bedraagt 10 miljard per jaar, 10% van het jaarbudget.
“Niet mogelijk om dit opgelost te krijgen” is het antwoord op de vraag hoe dit uit de wereld te helpen. Nog niet 1% wordt ontdekt en geëlimineerd.
Een oplossing van de Vrouwenpartij: neem bij elke vorm van fraude 1 of 2 deskundigen (criminelen?) uit het veld in dienst en breng de oplossingen die zij voorstellen in praktijk, en biedt hen een percentage van de besparingen die zij hebben bewerkstelligd.
Voorbeeld: Covid-19 Het middel lidocaine blijkt te werken bij long-covid patiënten.
Het middel is ook voorgesteld tijdens de Covid epidemie om IC-patiënten te behandelen en vrijwel per direct te genezen. Deze behandeling is toen echter van hogerhand afgewezen om de bestaande lijn en het bestaande proces niet te verstoren.
Lidocaine is een goedkoop verdovingsmiddel zonder patent dat patiënten met 1 subcutane prik geneest van Covid-19.
Hoeveel zou dit middel hebben bespaard aan levens en aan ziekenhuis- en dokterskosten? Zie interview: Effectief Corona-middel systematisch geblokkeerd | DNW Kort
Voorbeeld: besparingen Er bestaan vele ideeën om op de zorg te besparen. Waaronder besparingen van 1 miljard of meer.
De oplossing is vrijwel altijd organisatie en regel-eliminatie. De juiste en effectieve organisatie, aangestuurd met de juiste wil, de juiste politieke wil.
De oplossing van de Vrouwenpartij
De oplossing van de Vrouwenpartij komt uiteraard gezien uit de toekomst en heet verjonging.
We zijn wetenschappelijk al zover dat wij de cellen bij de muis kunnen verjongen. Wat als we dit bereiken bij de cellen van het menselijk lichaam? Weg vergrijzing en weer een lichaam van 25 jaar oud. Wij vrouwen kunnen niet wachten, want alles zal daarbij veranderen.
Het wordt het grootste avontuur van de evolutie. Geleid door vrouwen?
* Zelfs Wilders want hij gaat over 5 jaar ook met pensioen en heeft een keer mantelzorg nodig.
Als niet alleen Europa, maar de hele wereld vergrijst
Wie arbeidsmigrant zegt, zegt Polen. En daarmee: moeizame politieke discussie. Over uitbuiting, druk op de lonen, druk op de huisvesting. Met politici als Geert Wilders die vooral willen praten over overlast.
Daar komt binnenkort een geheel nieuw probleem bij: géén Polen. Dit jaar turfde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), voor het eerst sinds lange tijd, dat meer Poolse mensen Nederland verlaten dan zich er vestigen. En dat terwijl de 200.000 Poolse werknemers hier onmisbaar zijn in de bouw, het transport en de landbouw. Het migratiesaldo uit Bulgarije en Roemenië is nog wel positief, maar daalt rap.
Natuurlijk, dat komt deels door de stijgende welvaart in het voormalige Oostblok, waardoor er steeds minder redenen zijn om ver van huis naar werk te zoeken. Maar het komt ook door vergrijzing. Want zelfs in het katholieke Polen is het jarenlange geboorteoverschot omgeslagen in een tekort. En niet alleen daar. Deze week kwam de ontwikkelingsbank EBRD, die zich van oudsher op Oost-Europa richt maar nu een breder werkgebied heeft, met een studie onder de titel Brave Old World. Conclusie: de vergrijzing komt eraan, en niet alleen in Europa.
Grenswaarde Twee derde van de wereldbevolking leeft in een land waar het aantal geborenen per vrouw onder de 2,1 ligt. Dat is voor demografen de grenswaarde: dan blijft de bevolking constant. Alleen Afrika en delen van Zuidoost-Azië hebben nog een hoog vruchtbaarheidscijfer, maar ook daar neemt het af. Mondiaal ligt het aantal geboorten per vrouw op ruim 2,2. In de jaren zestig was dat nog 5.
Vergrijzing is al langer een thema in Nederland. Bij elke verkiezingscampagne vliegen de cijfers langs: dat er straks tegenover elke AOW’er nog maar twee werkenden staan in plaats van vier, dat de zorgkosten omhoog zullen vliegen. Maar dat dit scenario’s zijn waar straks de hele wereld mee te maken krijgt, is minder bekend.
‘Wat wij zeggen is: ook buiten Nederland gaat er heel veel gebeuren met demografie’, zegt Gijsbert Werner, onderzoeker bij de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). ‘Sommige landen gaan enorm krimpen, andere gaan opkomen. Dat staat nog helemaal niet op de radar in Den Haag. Terwijl we bij het buitenlandbeleid, het handelsbeleid en het arbeidsmigratiebeleid wel baat kunnen hebben om daar rekening mee te houden.’
Zie afbeelding artikel: Waar zitten de werknemers?
Implicaties zijn enorm Toevallig kwam de WRR deze week ook met een studie over het onderwerp, getiteld Met de mondiale demografie mee, met gelijkaardige conclusies. Dat het eigenlijk een ‘enorm succesverhaal’ is, zoals WRR-raadslid Casper de Vries het formuleert. Want minder geboorten zijn een voortvloeisel van betere gezondheidszorg (minder kindersterfte doet mensen besluiten minder kinderen te nemen) en meer vrouwenrechten. En een bevolking die niet groeit, zorgt voor minder druk op hulpbronnen en het klimaat.
Maar de conclusie is ook dat de implicaties enorm zijn, vooral op de economie. Beide instituten gebruiken het begrip ‘demografisch dividend’: een periode waarin een land relatief veel mensen van werkende leeftijd heeft. In deze fase neemt het aantal geboortes af, maar zijn er nog weinig gepensioneerden. Onderwijs-én vergrijzingskosten zijn dan laag, terwijl veel mensen productie kunnen draaien. Het gevolg, mits een land in vrede leeft en een goed bestuur heeft, is hoge economische groei. De Nederlandse piek van het demografisch dividend lag in 1990, en daalt sindsdien. Ook Polen heeft geprofiteerd: sinds 1990 is de welvaart er vertienvoudigd.
Geen dividend maar kosten Inmiddels krijgt een Nederlandse vrouw gemiddeld slechts 1,43 kinderen, een Poolse zelfs maar 1,3. Dat betekent geen dividend, maar juist kosten. Het EBRD-rapport raamt dat de economie in Oost-Europa 0,36 procentpunt per jaar minder groeit in de periode tot 2050 als gevolg van de bevolkingskrimp. Om dat tegen te gaan met demografie, zouden deze landen 1% van hun bevolking als migrant moeten toelaten – elk jaar weer. Ralph de Haas, directeur onderzoek bij de EBRD, erkent dat dat weinig realistisch is, zeker met de huidige politieke verhoudingen.
Dit is een wereldwijd probleem. In China is de eenkindpolitiek weliswaar losgelaten, maar is de bevolking er inmiddels zo aan gewend dat grote gezinnen nog steeds een uitzondering zijn. Gevolg: de beroepsbevolking krimpt hard en het groeipotentieel ook.
Voor Nederland betekent de wereldwijde trend dat arbeidsmigranten, nu nog een probleem omdat politici en kiezers de aantallen te hoog vinden, straks moeilijk te vinden zijn. Een op de tien werknemers is een arbeidsmigrant. Daarbovenop speelt de vergrijzing elders in de wereld, schetst Werner van de WRR. Nu de Europese bron van verjonging opdroogt, moet arbeidsmigratie van buiten de EU komen.
Zie afbeelding artikel: Geen jongeren, geen groei
Afspraken met landen buiten EU De WRR pleit voor het maken van afspraken met landen die nog wel een jonge bevolking hebben. ‘Je ziet dat bijna alle andere EU-landen al deals hebben gesloten met landen buiten de Unie op het gebied van arbeidsmigratie. Nederland is een van de weinige landen die nog niet zulke afspraken kennen met herkomstlanden buiten de EU’, zegt De Vries. Daarbij kan Nederland kijken naar landen als India, Indonesië en Bangladesh. Voor de verdere toekomst gaat de blik op Afrika. Dat zou kunnen met afspraken over tijdelijke werk- en opleidingscontracten, oppert De Vries.
Een alternatief voor arbeidsmigratie is handel. De WRR pleit voor handelsakkoorden à la Mercosur. Dat akkoord tussen de EU en vijf Zuid-Amerikaanse landen is nu al 25 jaar in onderhandeling en nog altijd niet ondertekend. Het gaat tergend traag, vindt De Vries. ‘Toen die onderhandelingen begonnen, was Zuid-Amerika de demografische belofte van de toekomst. Maar de weg naar beneden is inmiddels al ingezet.’ Probleem is bovendien dat op den duur de hele wereld vergrijst. China is nu nog de fabriek van de wereld, zoals het WRR-rapport het noemt. ‘Als je kijkt naar de consumptie in Nederland: hoeveel mensen zijn in andere landen aan het werk om onze spullen te maken?’ zegt De Vries. Hij wijst op een eerdere studie waaruit blijkt dat alleen al in China een miljoen en in India 0,6 miljoen mensen producten maken voor Nederland.
Goedkope kinderopvang Een andere optie is het stimuleren van grotere gezinnen, stelt de EBRD, om er meteen aan toe te voegen dat er maar weinig succesvolle voorbeelden zijn. Behalve een goede, goedkope kinderopvang.Het kabinet is van plan om vanaf 2029 kinderopvang bijna gratis te maken voor alle werkende ouders. Kosten: €9 mrd per jaar. De Haas: ‘We weten uit landen als Zweden dat kinderopvang werkt om ouders – zowel mannen als vrouwen – meer aan het werk te krijgen. En het heeft een effect op hoeveel kinderen mensen krijgen. Maar verandering van gedrag kan lang duren, want sociale normen zijn sterk.’
Het rapport laat ook zien dat vooral in ontwikkelde landen sommige mensen eigenlijk meer kinderen zouden willen. Niet alleen drukke banen staan in de weg, maar ook de biologie. Want, schetst De Haas, vrouwen beginnen steeds later aan kinderen, en dan lukt het soms niet meer. Door gewoontes – nu weer het tussenjaar dat in de mode is – maar ook door gebrek aan woonruimte zetten mensen steeds later de stappen richting een gezin.
Verschuiving van kapitaal naar arbeid Een wereldwijde vergrijzing kan voor grote verschuivingen zorgen. Discussies over langer doorwerken, hoe politiek moeilijk ook (zeker als de kiezer zelf gemiddeld ouder is), gaan door, benoemt de EBRD. Nederland heeft dat met de stapsgewijze verhoging van de AOW-leeftijd ‘goed gedaan’, stelt De Haas. Een ander punt: als werknemers schaars worden, krijgen ze meer invloed. ‘Er zal zeker een verschuiving optreden van kapitaal naar arbeid’, denkt De Haas. Minder goedkope arbeid uit Azië kan ook de inflatie aanjagen.
Wat het ook zal aanjagen, zeggen beide rapporten, is innovatie.De onderzoekers noemen allen spontaan kunstmatige intelligentie als middel om met minder werknemers toch voor productie te zorgen. Niet alleen voor kantoorbanen. ‘Ook in de bouw kun je robots krijgen die zwaar werk overnemen’, zegt De Haas. Japan geldt als het voorbeeld van het land dat sterk vergrijst, weinig migranten toelaat en veel automatiseert.
De twee instituten zeggen vooral dat beleidsmakers nu moeten nadenken over de gevolgen en hoe ze gaan reageren. WRR-onderzoeker Werner: ‘Vergrijzing is een mammoettanker die op ons afkomt. Dit is zó voorspelbaar. Het is zo goed te voorzien hoe het arbeidspotentieel zich de komende twintig jaar over de wereld verspreidt. Het zou heel zonde zijn om daar in het beleid geen rekening mee te houden.’
