Blog

Giftige sociale media: wat we kunnen doen

Commentaar Vrouwenpartij:
Een stippensysteem?
Of symbolen zoals bij films?
Deze site is opbouwend, harmoniserend, vernieuwend, oplossing gezind, positief, met argumenten …..
Niet afbrekend, zonder gescheld, zonder dreigementen, niet polariserend, zonder negativiteit, ……

Bron: NRC.nl
Giftige sociale media: wat we kunnen doen
Wouter van Noort
15 augustus 2020

Of het nou om racisme, virusmaatregelen of de tragische moord op een 24-jarige jongen gaat: discussies op sociale media ontaarden de laatste tijd constant in giftige identiteitsstrijd en gescheld. Dat is geen vals-romantische vaststelling van deze nostalgisch aangelegde techjournalist, ook uit allerlei data-analyses blijkt dat de sfeer op sociale media bijzonder negatief en explosief is de laatste tijd. Hoe komt het en wat is ertegen te beginnen? Daarover maakte ik deze serie voor NRC.

1. Shaming. Het ultieme wapen: de retweet vergezeld van een snijdend en ondermijnend commentaartje dat vooral bedoeld lijkt om de eigen volgers te activeren in plaats van om in gesprek te gaan met de tegenstander. Die tegenstander krijgt geen inhoudelijke tegenargumenten maar wordt bestempeld als moreel inferieur.
Groepsjargon is nooit ver weg: iemand is woke of niet woke, red pilledof blue pilled: hij gelooft alles wat het RIVM en de ‘mainstream media’ melden, of hij gelooft niets. Deze dynamiek van shaming is niet alleen nogal giftig, hij is ook totaal contraproductief: als je niet tot dezelfde sociale groep behoort, werkt shamen juist averechts, en maakt het de mening van de beschaamde persoon juist extremer.

2. Eenzaamheid. Tijdens de lockdowns waren de twee gezichten van sociale media nog duidelijker zichtbaar dan anders. Ja, er ontstond kleinschalig allerlei samenwerking, steun, en cohesie. Maar op grotere schaal sloeg de vlam finaal in de pan. Komt dat misschien ook door de gegroeide eenzaamheid door de lockdowns? Filosofen en psychologen waarschuwen al langer voor een sterk verband tussen eenzaamheid en extremisme.

3. Cancel culture. Natuurlijk is niet alle boosheid zinloos: soms ligt er reëel sociaal onrecht onder. Maar als discussies vooral draaien om tegenstanders overschreeuwen, shamen en monddood maken, wordt elk gesprek onmogelijk. Dat is het gevaarlijke van de cancel culture die nu steeds meer opduikt: mensen die iets fouts zeggen of doen, moeten volgens boze zwermen op sociale media meteen worden ontslagen en uit archieven gewist, en soms gebeurt dat ook.
Journalist Eelco Bosch van Rosenthal tipte me deze goede podcastover de dynamiek van een ontsporende tweet. Er komt een schitterende term in voor: context collapse. Dat zie je veel op sociale media: de context waarin mensen dingen doen en zeggen wordt vaak totaal vernietigd en iedereen kan met een gebeurtenis aan de haal om zijn eigen gelijk te hal

4. Systeemtransitie. Facebook verweerde zich laatst tegen groeiende kritiek op de rol die het platform speelt met de vaststelling: „Sociale media zijn slechts de spiegel van de samenleving”. Er is ook nogal wat aan de hand in de wereld, en de sfeer op sociale media kan ook een teken zijn van reële transities die nu gaande, en misschien wel nodig, zijn. Mogelijk zit digitaal populisme diep ingebakken in globalisering, zoals wordt gesteld in dit mooie essay.
Maar dat gaat wat te snel voorbij aan de commerciële belangen van platforms om groepsverschillen uit te vergroten, emoties voorrang te geven en polariserende informatie te laten rondgaan. Er zijn allerlei vervormingen, versterkingen en manipulatieoperaties die sociale media anders maken dan een simpele spiegel.

Lees verder

 

 

Makkelijk op de hoogte blijven?

Ontvang nieuwe blogs direct via mail.

Laatste vrouwenberichten uit de media

Planbureau slaat alarm: kernenergie pakt nagenoeg heel het Klimaatfonds en laat energietransitie met kruimels achter
18 september 2026

Privacy wordt verward met bescherming
12 augustus 2026

Wordt de EU geregeerd door kleuters?
4 augustus 2026

Hoe staat de Vrouwenpartij voor de LHBTI beweging?
4 augustus 2026

De rekening van regeldruk
2 augustus 2026

Voorspellen is niet een Nederlandse kwaliteit
27 juli 2026

De Waard tikt door: ‘Pensioen leidt tot een gevoel van doelloosheid dat schadelijk is voor het fysieke en mentale welzijn’ | de Volkskrant
9 juni 2026

Een haatdaad als die Hamas pleegde op 7 oktober is niet weg te strepen tegen bombardementen | de Volkskrant
30 mei 2026

Fafo in opmars: laat kinderen vallen en opstaan
27 mei 2026

Landbouw onder zonnepanelen: Frankrijk bewijst 27% hogere opbrengst bij droogte, 30% minder water nodig en 64% minder hitte stress
19 mei 2026

Een waarschuwing van de Vrouwenpartij
9 mei 2026

EU wil dat lidstaten btw verlagen op zonnepanelen, thuisbatterijen en warmtepompen
6 mei 2026

Wie slim rijdt, ziet de zon bijna voor niets opgaan – een halve cent per kilometer
21 april 2026

EU trekt 330 miljoen euro uit voor ontwikkeling kernenergie en fusie – Industrielinqs
20 maart 2026

Rheinmetall stapt in droneboten
10 maart 2026

Internationale Vrouwendag – Vrouwen ideeën
8 maart 2026

Energietransitie afremmen is het domste wat de EU nu kan doen
6 maart 2026

Tegenstellingen overstijgen
3 maart 2026

‘Sneaky’ belastingverhoging raakt lage en middeninkomens het hardst, rijken worden gespaard | de Volkskrant
26 februari 2026

AP-voorzitter over gevaren AI: ‘Ik durf de vergelijking met wapens wel aan’
10 februari 2026